Mali Müşavir Eren Ovayolu, ‘’Gelinen noktada esnaf da sanayici de günü kurtarmaya çalışıyor. Ama sahadaki ortak görüş bu şekilde gitmez yönünde. Nakidin dönmediği, borcun borçla kapatıldığı, kart ve kredilerle ayakta kalmaya çalışılan bir yapının uzun süre devam etmesi mümkün görünmüyor’’ şeklinde konuştu.
Piyasa da nakit para sıkıntısı yaşanıyor
Piyasada nakit para sıkıntısının yaşandığını belirten Ovayolu, ‘’Çarşıda, sanayide, küçük imalathanelerde hareket var gibi görünüyor ama işin içine girince herkes nakit paranın olmamasından dert yanıyor. Eskiden bir mal satılır, parasını alır, döndürürdün. Şimdi öyle değil. Vadeler uzamış, çekler ileri tarihe yazılıyor, tahsilat gecikiyor. Özellikle Gaziantep gibi ticaretin hızlı döndüğü bir şehirde bu durum ciddi bir tıkanıklık yaratmış durumda. Bir bakıyorsun, iş yapılıyor ama kasaya giren para yok. Para yok olunca da çark dönmüyor’’ açıklamasını yaptı.
Alışveriş büyük ölçüde kartla dönüyor
Piyasada çarkların kredi kartlarıyla döndüğünü ifade eden Ovayolu, ‘Gaziantep’te birçok esnaf ‘Kredi kartı olmasa satış yapamayız’ diyor. Gerçekten de öyle. Vatandaş nakit kullanmıyor, alışveriş büyük ölçüde kartla dönüyor. Esnaf ise ayakta kalabilmek için aynı karta yükleniyor, yani sistem bir anlamda kart üzerinden dönüyor ama bu sağlıklı bir döngü değil’’ dedi.
Finansmana erişim daha sınırlı, maliyet baskıları daha yüksek
Ovayolu, ‘’Mesele sadece küçük esnafla sınırlı değil. Gaziantep Organize Sanayi Bölgesi’nde faaliyet gösteren birçok fabrika ve KOBİ de benzer bir tabloyla karşı karşıya. Üretim var, sipariş var ama tahsilat tarafı aksıyor. Özellikle iç piyasaya çalışan firmalar, uzun vadeler nedeniyle nakit akışını sağlamakta zorlanıyor. Sanayide konuşulanlar da çarşıdan çok farklı değil. Tahsilatlar çok gecikiyor. Bu gecikme zincirleme bir etki yaratıyor. Üretici ham maddeciye ödeme yapamıyor, o da kendi tedarikçisine. Böylece sıkışıklık tüm piyasanın içine yayılıyor. KOBİ’ler ise bu sürecin en kırılgan halkası. Çünkü finansmana erişimleri daha sınırlı, maliyet baskıları daha yüksek’’ açıklamasını yaptı.
Vergisini ödemeyen esnafa E-haciz şoku
Vergiye değinen Ovayolu, ‘’Zor dönen bu sistemin içinde vergisini zamanında ödeyemeyen esnafın hesabına e-haciz geldiğinde işler tamamen kilitleniyor. Gaziantep’te hem çarşıda hem sanayide bu durumla karşılaşanların sayısı giderek artıyor. Hesaba bloke geldiği anda işletmenin eli kolu bağlanıyor. Ne tedarikçiye ödeme yapılabiliyor, ne yeni mal alınabiliyor, ne de mevcut para kullanılabiliyor’’ değerlendirmesinde bulundu.
Kredi kartları limitleri, doldu, KMH hesaplar limitleri bitti
‘Gaziantep üretimiyle, ticaretiyle Türkiye’nin en dinamik şehirlerinden biri’ diyen Ovayolu, ‘’Tam da böyle bir şehirde hem çarşıda hem sanayide nakit akışının bu kadar sıkışması, işin ciddiyetini ortaya koyuyor. Çünkü sorun artık tek tek işletmelerin değil, birbirine bağlı tüm ticaret zincirinin sorunu haline gelmiş durumda. Gaziantep’te ister çarşıda bir dükkâna gir, ister sanayide bir atölyeye uğra, duyacağın cümle değişmiyor. Kredi kartları limitleri, dolmuş, KMH hesaplar limitleri bitmiş ve dönemiyoruz’’ ifadelerine yer verdi.